Τρίτη, 12 Μαρτίου 2013

Παρουσιάστηκε το βιβλίο «Ρετζέπ Ταγήπ Ερντογάν»

Του δημοσιογράφου Βαγγέλη Παπαδόπουλου


Παρουσιάστηκε στην Κομοτηνή την Τετάρτη το απόγευμα στο βιβλιοπωλείο «Δημοκρίτειο» το βιβλίο του δημοσιογράφου Βαγγέλη Παπαδόπουλου «Ρετζέπ Ταγήπ Ερντογάν», μέσα από το οποίο ο συγγραφέας σκιαγραφεί την προσωπικότητα του Τούρκου πρωθυπουργού η φήμη του οποίου έχει ξεπεράσει τα όρια της Τουρκίας.
Ο συγγραφέας παρουσιάζει την ιστορία του Τούρκου Πρωθυπουργού μαζί με την ιστορία των Ελληνοτουρκικών σχέσεων, την ιστορία του Ισλάμ και της Ορθοδοξίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας. Ένα ενδιαφέρον βιβλίο που προσπαθεί να διαλύσει στερεότυπα και προκαταλήψεις και να συνεισφέρει στο θέμα της ελληνοτουρκικής φιλίας. Το βιβλίο παρουσίασαν ο δημοσιογράφος του «Παρατηρητή της Θράκης» Θωμάς Σταμούλης, ο αναπληρωτής καθηγητής Νεώτερης και Βαλκανικής Ιστορίας στο ΑΠΘ κ. Σπύρος Σφέτας και ο συγγραφέας Βαγγέλης Παπαδόπουλος

Θωμάς Σταμούλης «Και μόνο το γεγονός ότι Έλληνας ασχολείται με τον Ερντογάν θα πρέπει να μας οδηγήσει να διαβάσουμε το βιβλίο»


Ο δημοσιογράφος Θωμάς Σταμούλης αναφέρθηκε επιγραμματικά στους βασικούς άξονες που κατά την άποψή του χρήζουν περαιτέρω συζήτησης και ανάλυσης. Συγκεκριμένα ο πρώτος αφορά στο ερώτημα γιατί ο συγγραφέας αποφάσισε να ασχοληθεί με ένα Τούρκο πολιτικό, ο δεύτερος ότι πρόκειται για ένα πρωτογενές ρεπορτάζ του συγγραφέα που δεν περιορίζεται απλά να παρακολουθήσει και να μεταφέρει την πορεία ενός πολιτικού αλλά φθάνει στα βάθη της Τουρκίας «κάτι που συνιστά το έγκυρο του πονήματός του στο οποίο μιλούν άνθρωποι από διαφορετικές κάστες, από διαφορετικές αφετηρίες και πλευρές, οπότε δεν μπορεί κάποιος να τον κατηγορήσει ότι μεροληπτεί, βέβαια θα υπάρξουν και αντίθετες απόψεις». Ο τρίτος άξονας και ο πιο σημαντικός, κατά την άποψη του κ. Σταμούλη, είναι ότι «ακόμη κι αν κάποιος δεν θέλει να ασχοληθεί να μπει στη διαδικασία να διαβάσει το βιβλίο, γιατί υπάρχουν στερεότυπα, ο συγγραφέας βάζοντας τον κ. Ερντογάν ως δούρειο ίππο παρουσιάζει στιγμές από την ελληνική ιστορία, κάποια σημεία που δεν δίνουν τα σχολικά εγχειρίδια, ώστε να εμπεδώσουμε το ρόλο των γεγονότων και υπό αυτή την έννοια είναι πολύ χρήσιμο στον αναγνώστη για να μάθει την ελληνική ιστορία και να εμπεδώσει τα γεγονότα. Επίσης ένας άλλος άξονας αφορά στο ότι το βιβλίο χαρακτηρίσθηκε ως σπονδή στην ελληνοτουρκική φιλία. Δεν ξέρω και σε ποιο βαθμό μπορεί σήμερα να παίξει το ρόλο για τον οποίο ο συγγραφέας το προόρισε, γιατί υπάρχει ακόμη και σήμερα στη συνείδηση του Έλληνα ως νούμερο ένα ο κίνδυνος Τουρκία και δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι να ξεφύγουμε από τα στερεότυπα. Γίνονται βήματα προς τα μπροστά και μόνο αυτό που είπα στην αρχή ότι ένας Έλληνας στην καταγωγή μπαίνει να ασχοληθεί με την πραγματικά χαρισματική προσωπικότητα του Τούρκου πρωθυπουργού είναι κάτι το πρωτόγνωρο το οποίο από μόνο του θα πρέπει να μας οδηγήσει να διαβάσουμε το βιβλίο και να αντλήσουμε πληροφορίες».

Σπύρος Σφέτας, Είναι μια τομή στη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας ο Ερντογάν

Ο αναπληρωτής καθηγητής Βαλκανικής Ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στην εισήγησή του έκανε μια ιστορική αναδρομή των γεγονότων του 20ου αιώνα στην Τουρκία, γιατί όπως είπε «για να καταλάβει καλά κανείς το φαινόμενο Ερντογάν θα πρέπει να ξέρει καλά την ιστορία της Τουρκίας του 20ου αιώνα. Είναι μια τομή στη σύγχρονη Τουρκία ο Ερντογάν όποιο κι αν είναι το τέλος του», ανέφερε σημειώνοντας ότι η «ημέρα της εκλογής του το 2001 αποτελεί ιστορικό ορόσημο για την Τουρκία».
Ξεκινώντας από τον Ατατούρκ και τον πόλεμο της ανεξαρτησίας ο κ. Σφέτας αναφέρθηκε στον εκδυτικισμό της τουρκικής κοινωνίας, μια επανάσταση η οποία όπως σημείωσε όμως έγινε «εκ των άνω και όχι από κάτω, επιφανειακή σε όλα τα επίπεδα», η οποία και επιφέρει ένα ρήγμα με την παράδοση, με την κατάργηση του χαλιφάτου, το κυνήγημα των μπεχτασήδων, την κατάργηση του λατινικού αλφαβήτου, την καθιέρωση της Κυριακής ως αργίας αντί της Παρασκευής, τη μη διδαχή του Κορανίου. «Υπήρχε μια ελίτ στρατού, που ήταν φορέας του κοσμικού κράτους και μια μάζα η οποία ζει με την παράδοση, δεν υπάρχει μεσαία τάξη. Υπάρχει μια σύγκρουση. Είμαστε όμως σε μια φάση που η Τουρκία προσπαθεί να συγκροτήσει το έθνος της».
Στο σημείο αυτό αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις της εποχής εκείνης τόνισε ότι υπήρχε ελληνοτουρκική φιλία η οποία στηριζόταν στον αντιβουλγαρικό άξονα, ενώ όσον αφορά στην εξωτερική πολιτική η Τουρκία προσπαθεί να μεταφέρει το πνεύμα του Κεμαλισμού και στις μουσουλμανικές μειονότητες των Βαλκανίων, αλλά δεν μπορεί να κάνει δυναμική εξωτερική πολιτική. «Ο Ατατούρκ θέλει να μείνει στα όρια αυτά, γιατί έχει άλλα προβλήματα, για παράδειγμα θέλει να αρθούν οι διατάξεις της συνθήκης της Λοζάνης για τα στενά, θέλει να τα οχυρώσει και να τα αποστρατικοποιήσει και αυτό γίνεται με τη Σύμβαση του Μοντρέ, όπου η Ελλάδα συγκατατίθεται χάρη της φιλίας όμως αποκτά και τη συγκατάθεση της Τουρκίας για να οχυρώσει τα νησιά».
Τα προβλήματα μεταξύ κεμαλιστών και ισλαμιστών ξεκινούν με την άνοδο του Μεντερές. Οι κεμαλιστές είναι υπέρ της κρατικής οικονομίας και η άλλη πλευρά, το Ισλάμ, υπέρ της ελεύθερης οικονομίας και των αγροτικών στρωμάτων. Η στροφή όμως στα αγροτικά στρώματα με την αγορά χιλιάδων τρακτέρ από τον Μεντερές για να δοθούν στους αγρότες αναγκαστικά σήμανε και στροφή στις λαϊκές παραδόσεις, γεγονός που προκαλεί την κυρίαρχη τάξη που είναι ο στρατός, επειδή όμως η οικονομία της Τουρκίας είναι σε μαύρα χάλια επεμβαίνει ο στρατός και έχουμε το πραξικόπημα του Γκιουρσέν. Από εκεί και πέρα η τουρκική δημοκρατία με τα κόμματα αποδεικνύεται εύθραυστη. Κάτι αντίστοιχο έγινε και με το Ντεμιρέλ οπότε το 1971 έχουμε δεύτερο πραξικόπημα αλλά ο στρατός δίνει την εξουσία στους πολιτικούς. Μετά το 1974 υπάρχει και πάλι μια μεγάλη πολιτική αστάθεια στην Τουρκία με αποτέλεσμα το πραξικόπημα του 1980 μέσα από το οποίο ανατέλλει το άστρο του Οζάλ. «Είναι η εποχή που αντιλαμβάνονται οι στρατιωτικοί τις ευρύτερες διαθέσεις των μαζών. Ο Οζάλ είναι ο πρόδρομος του Ερντογάν ο οποίος στρέφεται στην ελεύθερη οικονομία, κάνει ανοίγματα στον Αραβικό κόσμο και στις Σοβιετικές δημοκρατίες και μάλιστα ο ίδιος πάει στη Μέκκα και προσεύχεται, κάτι που ήταν αδιανόητο μέχρι τότε». Ευνοείται όμως όπως τόνισε ο κ. Σφέτας από δύο παραμέτρους, την περεστρόικα του Γκορμπατσόφ αλλά και από την διείσδυση στις τουρκόφωνες δημοκρατίες, ενεργοποιεί το σύνδρομο της Τουρκίας να ασχολείται με τους μουσουλμάνους των Βαλκανίων περισσότερο.

Αιτίες ανόδου του Ερντογάν

Κατά τον κ. Σφέτα η άνοδος του Ερντογάν ευνοήθηκε πρώτον εξαιτίας της προσωπικότητάς του και από το γεγονός ότι είχε λαϊκή βάση, ήταν το παιδί που πουλούσε κουλούρια στο Βόσπορο και άρα ήξερε την πιάτσα, δεύτερον από το ήθος του καθώς και από το γεγονός ότι αντελήφθη ότι η ανάπτυξη θα έλθει από τον Αραβικό κόσμο και στο πλαίσιο αυτό στράφηκε προς το Ισλάμ δημιουργώντας με αυτό τον τρόπο ένα καλό προφίλ προς τον Αραβικό κόσμο με αποτέλεσμα αυτά τα ανοίγματα να έχουν όφελος προς την Τουρκία και προς τον Τούρκο πολίτη.

Η Τουρκία προσπαθεί να βρει την ταυτότητά της

Μιλώντας όπως είπε ως ξένος παρατηρητής ο κ. Σφέτας υποστήριξε την άποψη ότι σήμερα η Τουρκία προσπαθεί να βρει την ταυτότητά της μέσα από ένα μείγμα νεοοθωμανισμού, ένα συνδυασμό παντουρκισμού, μετριοπαθούς ισλαμισμού, ανοιγμάτων προς τις μειονότητες και προς την Αρμενία, αλλά και άσκησης πρακτικής πολιτικής μέσα από την οποία ο κόσμος έχει τα στοιχειώδη. Χαρακτήρισε αυτή την πολιτική «έξυπνη που δίνει ένα πολύ καλό προφίλ προς την Ευρώπη», όπως «έξυπνη» χαρακτήρισε την πολιτική διείσδυσης προς τις μουσουλμανικές μειονότητες των Βαλκανίων. «Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αλλάζει τίποτα στις διμερείς σχέσεις. Αυτό θα φανεί στο μέλλον. Πάντως είναι μια ευκαιρία και οι πολιτικοί μας πρέπει να εξαντλήσουν όλες τις δυνατότητες», ανέφερε εμφαντικά.

Όταν δεν γνωρίζεις πώς σκέπτεται ο γείτονας κάνεις και εσύ τεράστια λάθη 

Ο κ. καθηγητής κατήγγειλε ότι η Ελλάδα δεν γνωρίζει τους γείτονές της και στο πλαίσιο αυτό η αντιμετώπιση της μειονότητας εξαρτώνταν πάντα από το επίπεδο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, τονίζοντας μάλιστα χαρακτηριστικά ότι «εμείς αλλάζαμε τις ταμπέλες, μια μουσουλμανική, μια τουρκική», ανέφερε ότι «το 1952 και το 1953 αποφασίσαμε να βάλουμε τουρκικά και όχι μουσουλμανικά για να δώσουμε το καλό παράδειγμα για την Κύπρο. Δεν είχαμε καταλάβει ότι η Τουρκία πολύ νωρίς είχε δώσει σημάδια ότι δεν θεωρεί το Κυπριακό δικό μας ζήτημα. Τώρα που ανοίγουμε τα αρχεία, βλέπουμε ότι από την αρχή είχαν εκφρασθεί οι αντιθέσεις και θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη και αυτός ο παράγοντας. Δεν ήταν η Αγγλία μόνο. Όταν δεν γνωρίζεις πώς σκέπτεται ο γείτονας κάνεις και εσύ τεράστια λάθη».

Η Τουρκία βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο

Ο κ. Σφέτας υποστήριξε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε ένα μεταβατικό στάδιο και το αν θα πετύχει εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι έχουν να κάνουν με την πορεία της οικονομίας, εφόσον το μεγάλο ερώτημα το οποίο τίθεται, και στο βιβλίο, είναι αν η τουρκική οικονομία είναι φούσκα, ερώτημα στο οποίο προς το παρόν κανείς δεν μπορεί να απαντήσει, σε περίπτωση όμως που συμβεί θα επιφέρει πολλές ανατροπές. Ένας επίσης βασικός παράγοντας για το μέλλον της χώραςείναι η στάση που θα κρατήσει το βαθύ κράτος το οποίο προς το παρόν φαίνεται να ηττάται, αλλά και το κουρδικό ζήτημα, για το οποίο τόνισε ότι «θα είναι σημαντικό, γιατί και πολιτιστική αυτονομία να τους δοθεί και να αναγνωρισθεί η κουρδική γλώσσα, όταν υπάρχει μια πληθυσμιακή βάση 20 εκατομμυρίων, με αστικά κέντρα, αυτοί θα ζητήσουν εδαφική αυτονομία. Εδώ δυστυχώς, δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι θα γίνει «κοσσοβοποίηση».

Η κρίση στην Ελλάδα δεν ανέδειξε ένα πολιτικό σαν τον Ερντογάν

«Μακάρι και εμείς σήμερα να είχαμε ένα πολιτικό, έναν Ερντογάν, σε ελλαδική έκδοση που να έχει συντρίψει το παλιό πολιτικό σύστημα και να κάνει μια νέα αρχή. Μέχρι στιγμής σε εμάς η κρίση δεν ανέδειξε ένα τέτοιο πολιτικό. Επίσης αποδεικνύεται ότι τα δυναμικότερα στελέχη προέρχονται από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα και ότι οι δυναστείες κάποτε εξαλείφονται. Το σκηνικό θέλει ανανέωση. Το δικό μας πολιτικό σύστημα έχει καταρρεύσει και τα ίδια ονόματα θέλουν να είναι γαντζωμένα», είναι κατά τον κ. Σφέτα το μήνυμα του βιβλίου.

Βαγγέλης Παπαδόπουλος «Το βιβλίο είναι γραμμένο με το αίμα μου και με την προσωπική μου συμμετοχή και ευθύνη»

Όπως αποκάλυψε ο συγγραφέας του βιβλίου Βαγγέλης Παπαδόπουλος το βιβλίο του ήδη μεταφράζεται στην Τουρκία και πρόκειται να μεταφρασθεί στην Αραβική και στην Αγγλική «γιατί ο Ερντογάν δεν είναι μόνο πρόσωπο της Τουρκίας έχει ξεπεράσει τα όρια της Τουρκίας», ενώ με υπερηφάνεια δήλωσε ότι το βιβλίο του «είναι το βιβλίο της χρονιάς και του χρόνου θα είναι πρώτο σε πωλήσεις».
Ο κ. Παπαδόπουλος απαντώντας στο ερώτημα γιατί ασχολήθηκε με τον Ερντογάν ανέφερε ότι στην Ελλάδα μέσα σε μια δεκαετία αλλάξαμε έξι πρωθυπουργός και οδηγηθήκαμε στην χρεοκοπία ενώ στην Τουρκία υπήρξε ένας πρωθυπουργός που πήρε την χώρα του από την χρεοκοπία και την έκανε τρίτη δύναμη σε ανάπτυξη παγκοσμίως. Έκανε επίσης γνωστό ότι παρά το γεγονός ότι είχε επαφές με τρεις μεγάλους εκδοτικούς οίκους για την έκδοσή του προτίμησε να το δώσει σε μικρό εκδοτικό οίκο «για να είμαι και εγώ ελεύθερος, διότι ο μεγάλος εκδοτικός οίκος εξυπηρετεί συμφέροντα και εγώ δεν θέλω να με καθοδηγεί κανένας. Για αυτό το βιβλίο είναι γραμμένο με το αίμα μου με την προσωπική μου συμμετοχή και ευθύνη έτσι ώστε ο αναγνώστης να γνωρίζει τα πάντα γύρω από τον Ταγίπ Ερντογάν» του οποίου το πορτρέτο, σημείωσε, σκιαγραφείται όχι από τον ίδιο το συγγραφέα που συγκέντρωσε τις πληροφορίες, αλλά από τον ίδιο τον αναγνώστη.
Στο βιβλίο περιγράφονται ανθρώπινες στιγμές του Ερντογάν, η καταγωγή του, η ανατροφή του το πώς ερωτεύθηκε, το ποιος ήταν ο πατέρας του, τα παιδικά του χρόνια, οι παιδικές του τρέλες, η φοίτησή του στο ιεροδιδασκαλείο, η πορεία του ως ποδοσφαιριστής. «Κάπου λέω το Ισλάμ έχασε έναν ιμάμη, η θάλασσα, ένα καπετάνιο το ποδόσφαιρο ένα ποδοσφαιριστή αλλά η Τουρκία και η πολιτική κέρδισε έναν ηγέτη. Και πραγματικά ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ένας μεγάλος ηγέτης τον οποίο είχα την ευκαιρία να συναντήσω, να συνομιλήσω μαζί του, τον παρακολούθησα δυο σχεδόν χρόνια από την προεκλογική του εκστρατεία, η πρώτη μας συνάντηση έγινε στο Αφιόν Καραχισάρ, όπου του ανακοίνωσα ότι θα πάω στη γενέτειρά του. Φώναξε τους δικούς του και τους είπε να μου ανοίξουν το σπίτι και να μου προσφέρουν και σαρμά».
Μέσα στο βιβλίο παρουσιάζεται η πολιτική δραστηριότητα του Ερντογάν και το πώς αναδείχθηκε κάτι που, όπως τόνισε ο συγγραφέας, «δεν ήταν τυχαίο και ξαφνικό. Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν είναι πολιτικός με τη στενή έννοια. Μελετώντας την φυσιογνωμία του και διαβάζοντας την ιστορία του και αυτά που έκανε είδα πόσα κοινά γνωρίσματα έχει με μεγάλα ονόματα της ιστορίας και με πολλούς ηγέτες».
Μεταφέροντας μια προσωπική του πικρία ανέφερε ότι «περισσότερο έγραψα το βιβλίο για την Ελλάδα, για να το δουν οι δικοί μας πολιτικοί να καθρεφτιστούν μέσα για να δουν πώς γίνεται κανείς ηγέτης και τι πρέπει να κάνει ένας ηγέτης για την πατρίδα του. Έχω μέσα κάποια κείμενα του Ταγίπ Ερντογάν. Αν τα πάρει κανείς και αφαιρέσει την λέξη Τουρκία ή τη λέξη Ισλάμ που είναι διακριτά στοιχεία και το αφήσει σκέτο κείμενο αναρωτιέσαι γιατί ένας Έλληνας πολιτικός δεν μπορεί να εκφωνήσει έναν τέτοιο λόγο και βλέπεις από τι συνθήματα διακατέχεται, τι πίστη έχει, τι οράματα». Κάλεσε τους παρευρισκόμενους χριστιανούς να μην παρεξηγούν αυτά που λέγονται για τον Ερντογάν τονίζοντας ότι ο Ταγίπ Ερντογάν είναι «γνήσιος πιστός και έφθασε εδώ που έφθασε γιατί είναι πιστός», εν αντιθέσει με τους δικούς μας πολιτικούς τους οποίους χαρακτήρισε «καραγκιόζηδες» όσον αφορά στην παρουσία τους στον συγκεκριμένο τομέα.
Ο κ. Παπαδόπουλος περιέγραψε περιστατικά από τη ζωή του Ερντογάν και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί, «ασήμαντα γεγονότα» τα οποία όπως είπε «φέρνουν την νίκη ή την ήττα. Αν συγκεντρώσεις όλα τα ασήμαντα φθάνεις στο σημαντικό. Το σημαντικό είναι σύνολο ασημάντων». Τέλος σημείωσε ότι δεν μπορεί να εξηγήσει κανείς τη συμπεριφορά του Ερντογάν αν δεν ξέρει τι είναι το Ισλάμ, η Ορθοδοξία, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, λέγοντας χαρακτηριστικά «αν δεν τα ξέρει η γνώση του δεν έχει υπόβαθρο».

Παρόντες στην εκδήλωση

Παρόντες στην εκδήλωση ο δήμαρχος Κομοτηνής κ. Πετρίδης, ο πρόξενος της Τουρκίας στην Κομοτηνή κ. Σενέρ, ο αντιπρύτανης κ. Κώστα, ο μεταφραστής του Τουρκικού Προξενείου κ. Καράπατσα, ο πρόεδρος της ΠΕΚΕΜ κ. Καπζά, η διευθύντρια της ΠΕΚΕΜ κ. Περβίν, ο πρώην Κοινοτάρχης Οργάνης κ. Εμίν, ο Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Μειονότητας Δυτικής Θράκης κ. Σερήφ, ο αντιπρόεδρος του κόμματος Ειρήνης και Φιλίας κ. Αχμέτογλου, ο γιατρός και ποιητής κ. Χασάν, ο ποιητής κ. Τσολάκ, ο εκδότης κ. Φανφάνης, δημοσιογράφοι και απλοί πολίτες.